_Το messy play δεν είναι απλώς παιχνίδι με υλικά που λερώνουν. Είναι μια πολυαισθητηριακή εμπειρία που ενεργοποιεί τον εγκέφαλο, ενισχύει τη δημιουργικότητα και βοηθά τα παιδιά να γνωρίσουν τον κόσμο μέσα από την εξερεύνηση._
Το messy play – το παιχνίδι δηλαδή με υλικά που μπορούν να λερώσουν, να αναμειχθούν και να αλλάξουν μορφή και υφή – αποτελεί μια από τις πιο ουσιαστικές μορφές παιχνιδιού στην προσχολική ηλικία.
Δεν πρόκειται απλώς για μια δημιουργική δραστηριότητα, αλλά για μια πλούσια αισθητηριακή εμπειρία, μέσα από την οποία ενεργοποιούνται ταυτόχρονα πολλές περιοχές του εγκεφάλου και καλλιεργούνται σημαντικές δεξιότητες.
Τα παιδιά μαθαίνουν για τον κόσμο κυρίως μέσα από το σώμα και τις αισθήσεις τους. Όταν αγγίζουν, πιέζουν, μυρίζουν, ανακατεύουν και εξερευνούν διαφορετικά υλικά, δημιουργούνται νέες νευρωνικές συνδέσεις και η μάθηση γίνεται βιωματική και φυσική.
Αισθητηριακή ανάπτυξη
Το messy play ενεργοποιεί όλες τις αισθήσεις του παιδιού.
Τα παιδιά έρχονται σε επαφή με διαφορετικές υφές, θερμοκρασίες, υλικά και μυρωδιές. Ρύζι, ζύμες, νερό, αφρός, φυσικά υλικά, άμμος ή χρώματα δημιουργούν ένα πλούσιο αισθητηριακό περιβάλλον που βοηθά τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί πληροφορίες από πολλές πηγές ταυτόχρονα.
Η εμπειρία αυτή συμβάλλει στην ανάπτυξη της αισθητηριακής ολοκλήρωσης, δηλαδή της ικανότητας του εγκεφάλου να οργανώνει και να κατανοεί τα ερεθίσματα που λαμβάνει από το περιβάλλον.
Ανάπτυξη λεπτής κινητικότητας
Κατά τη διάρκεια του messy play τα παιδιά χρησιμοποιούν συνεχώς τα χέρια τους.
Το να πιάνουν, να πιέζουν, να σκάβουν, να γεμίζουν δοχεία, να μεταφέρουν υλικά και να τα μεταμορφώνουν δυναμώνει τους μικρούς μύες των χεριών και βελτιώνει τον συντονισμό κινήσεων.
Η ανάπτυξη της λεπτής κινητικότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατί αποτελεί τη βάση για δεξιότητες που θα χρειαστούν αργότερα τα παιδιά, όπως:
• το κράτημα του μολυβιού
• η γραφή
• ο συντονισμός χεριού και ματιού
• η χρήση εργαλείων.
Γνωστική ανάπτυξη και λειτουργία του εγκεφάλου
Το messy play λειτουργεί σαν ένα μικρό εργαστήριο εξερεύνησης.
Τα παιδιά παρατηρούν τι συμβαίνει όταν αναμειγνύουν υλικά, όταν αλλάζουν ποσότητες ή όταν μεταμορφώνουν ένα υλικό σε κάτι διαφορετικό. Μέσα από αυτή τη διαδικασία αναπτύσσονται σημαντικές γνωστικές δεξιότητες όπως:
• η παρατήρηση
• η κατανόηση της αιτιότητας (τι συμβαίνει όταν κάνω κάτι)
• η επίλυση μικρών προβλημάτων
• η συγκέντρωση
• η πειραματική σκέψη.
Το παιχνίδι ενεργοποιεί πολλές περιοχές του εγκεφάλου ταυτόχρονα, ενισχύοντας τη μαθησιακή διαδικασία.
Δημιουργικότητα και φαντασία
Στο messy play δεν υπάρχει «σωστό» ή «λάθος» αποτέλεσμα.
Τα παιδιά έχουν την ελευθερία να δημιουργήσουν, να φανταστούν ιστορίες, να μεταμορφώσουν τα υλικά σε κάτι καινούργιο και να πειραματιστούν χωρίς περιορισμούς.
Η ελευθερία αυτή ενισχύει:
• τη δημιουργική σκέψη
• τη φαντασία
• την αυτοπεποίθηση του παιδιού.
Το παιδί γίνεται ο δημιουργός της δικής του εμπειρίας.
Γλωσσική ανάπτυξη.
Κατά τη διάρκεια του messy play τα παιδιά συχνά περιγράφουν αυτό που κάνουν ή αυτό που αισθάνονται.
Λέξεις που σχετίζονται με:
• υφές
• χρώματα
• θερμοκρασία
• ποσότητες
μπαίνουν φυσικά στο λεξιλόγιό τους.
Μέσα από τον διάλογο με τους ενήλικες ή με άλλα παιδιά ενισχύεται η γλωσσική έκφραση και η περιγραφή εμπειριών.
Για ποιες ηλικίες είναι κατάλληλο το messy play.
Το messy play μπορεί να ξεκινήσει από πολύ μικρή ηλικία και να εξελίσσεται καθώς το παιδί μεγαλώνει.
Κάθε ηλικιακή ομάδα χρειάζεται διαφορετικό περιβάλλον εξερεύνησης, ανάλογα με το αναπτυξιακό της στάδιο.
Στις μικρότερες ηλικίες, το παιχνίδι επικεντρώνεται κυρίως στην αισθητηριακή επαφή με τα υλικά: απλές κινήσεις, βασικές υφές και ελεύθερη εξερεύνηση.
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, το messy play μπορεί να περιλαμβάνει πιο σύνθετες δραστηριότητες που συνδυάζουν δημιουργία, κατασκευές, συμβολικό παιχνίδι και φαντασία.
Η προσαρμογή των υλικών και των δραστηριοτήτων στην ηλικία του παιδιού βοηθά ώστε το παιχνίδι να παραμένει ασφαλές, ενδιαφέρον και αναπτυξιακά ωφέλιμο.
Ο ρόλος του γονέα στο messy play
Ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες, η συμμετοχή του γονέα ή του συνοδού είναι καθοριστική.
Στο messy play το παιδί δεν έχει ως σημείο αναφοράς έναν instructor που καθοδηγεί συνεχώς τη δραστηριότητα. Το παιδί έχει τον γονέα ή τον κύριο φροντιστή του, τον άνθρωπο με τον οποίο έχει ήδη σχέση εμπιστοσύνης.
Η παρουσία του γονέα δημιουργεί ένα ασφαλές πλαίσιο μέσα στο οποίο το παιδί μπορεί να εξερευνήσει ελεύθερα.
Παράλληλα, το messy play γίνεται μια εμπειρία που αφορά και τους γονείς. Σε πολλά σπίτια τα παιδιά ακούν συχνά τη φράση «μην λερωθείς».
Στον χώρο του messy play όμως δημιουργείται ένα διαφορετικό περιβάλλον όπου το παιχνίδι επιτρέπει στα παιδιά να αγγίξουν υλικά που στο σπίτι ίσως δεν επιτρέπεται.
Με αυτόν τον τρόπο απελευθερώνονται τόσο τα παιδιά όσο και οι γονείς από το άγχος της ακαταστασίας και μπορούν να μοιραστούν μια εμπειρία εξερεύνησης και δημιουργικότητας.
Το μήνυμα γίνεται πλέον:
«Δεν πειράζει αν λερωθούμε – το σημαντικό είναι να εξερευνήσουμε.»
Η εμπειρία messy play στο BeeHappy.
Στο BeeHappy το messy play σχεδιάζεται ως μια εμπειρία εξερεύνησης μέσα σε ένα ασφαλές και φιλόξενο περιβάλλον.
Οι ομάδες είναι μικρές ώστε κάθε παιδί να έχει τον χώρο και τον χρόνο να πειραματιστεί, να δημιουργήσει και να εκφραστεί ελεύθερα.
Τα υλικά επιλέγονται με προσοχή ώστε να είναι ασφαλή και κατάλληλα για την ηλικία των παιδιών, ενώ το παιχνίδι προσαρμόζεται κάθε φορά στο αναπτυξιακό στάδιο της ομάδας.
Γιατί μέσα σε αυτή τη δημιουργική «ακαταστασία», τα παιδιά ανακαλύπτουν τον κόσμο – και τον εαυτό τους.
Άννα Μύαρη
Παιδαγωγός & Δημιουργός του BeeHappy Place
bio:
Η Άννα Μύαρη είναι παιδαγωγός και δημιουργός του BeeHappy στον Άλιμο. Με εξειδίκευση στο αισθητηριακό παιχνίδι (messy play) και στην ειδική αγωγή, δημιουργεί παιδαγωγικές εμπειρίες που ενθαρρύνουν τα παιδιά να εξερευνήσουν τον κόσμο μέσα από το παιχνίδι, τη δημιουργία και τη φαντασία.